Ve─żk├í sedmi─Źka

Ve─żk├í sedmi─Źka je sedem schopnost├ş, ktor├ę s├║ nevyhnutn├ę na rozvoj WT bojovn├şka. Rozv├şjaj├║ jeho fyzick├ę a du┼íevn├ę schopnosti, potrebn├ę pre boj.

1. Uvedomenie

sebaobrana a uvedomenie

Uvedomenie ch├ípeme ako bdel├Ż stav mysli, kedy sme schopn├ş vn├şma┼ą svoje okolie. V┼í├şma┼ą si mus├şme nielen seba, ale aj svojho protivn├şka a svoje okolie. Pri pozornom vn├şman├ş sme schopn├ş c├şti┼ą ka┼żd├║ ─Źas┼ą svojho tela, jeho uvo─żnenos┼ą pred akciou a s├║─Źasne jeho pripravenos┼ą. D├┤le┼żit├í je myse─ż, ktor├í to v┼íetko pozoruje a z├írove┼ł sa s├║stred├ş na to ist├ę u s├║pera. Ke─Ć sa nau─Ź├şme vn├şma┼ą samy seba, sme schopn├ş vn├şma┼ą aj s├║pera - ako stoj├ş, ako ma rozlo┼żen├║ hmotnos┼ą, kam sa pozer├í... Dok├í┼żeme tak z pohybov s├║pera vy─Ź├şta┼ą jeho ├║mysly. Ka┼żd├Ż pohyb s├║pera automaticky vn├şmame ako sign├íl, ktor├Ż n├ím prezr├ídza, ak├Ż bude ─Ćal┼í├ş krok. M├┤┼że to vyzera┼ą ako z├ízra─Źn├í schopnos┼ą alebo ako ┼íiesty zmysel, ke─Ć dopredu vieme, ─Źo s├║per urob├ş. Je to v┼íak len bezprostredn├í bleskov├í reakcia. Ka┼żd├Ż, aj ten najtr├ęnovanej┼í├ş ─Źlovek, v┼żdy svoj├şm ┼ípecifick├Żm pohybov├Żm prejavom d├íva sign├íl, hoci aj nepatrn├Ż. Ke─Ć je na┼ía pozornos┼ą na vysokej ├║rovni, sme schopn├ş v┼íetko toto vidie┼ą. A postupn├Żm tr├ęningom sa nau─Źi┼ą aj ─Źo to znamen├í. Nau─Ź├şme sa tak reagova┼ą okam┼żitou akciou na pohyb, ktor├Ż je e┼íte len v z├írodku. Treba v┼íak pripomen├║┼ą, ┼że okrem vn├şmania sam├ęho seba a svojho s├║pera mus├şme vn├şma┼ą aj prostredie okolo n├ís. Pri konfliktnej situ├ícii v re├ílnom prostred├ş sa nebezpe─Źenstvo v danom momente nemus├ş obmedzi┼ą len na jedn├ęho agresora. Sk├┤r naopak, kedyko─żvek sa m├┤┼że pripoji┼ą ─Ćal┼í├ş. Z toho je jasn├ę, ┼że vn├şmanie v danej situ├ícii zah┼Ľ┼ła skuto─Źne v┼íetko okolo n├ís. Mo┼żno sem teda zahrn├║┼ą aj pojem predv├şdavos┼ą, alebo odhad.

2. Pohyblivos┼ą

sebaobrana a pohyblivos┼ą

WingTsun je m├Ąkk├Ż bojov├Ż syst├ęm. To znamen├í, ┼że silnej┼íiemu s├║perovi ne─Źel├şme silou. Jeho ├║dery nezastavujeme, ani neodr├í┼żame blokmi. Neriskujeme, ┼że n├ím blok proti silnej┼íiemu protivn├şkovi nebude fungova┼ą. Naopak jeho ├║tokom sa vyh├Żbame. Pohyblivos┼ą je preto nevyhnutn├í, aby sme neboli zasiahnut├ş a s├║─Źasne aby sme my mohli s├║pera zasiahnu┼ą. Rovnak├Ż princ├şp potom aplikujeme aj v pr├şpade, ┼że do n├ís chce protivn├şk str─Źi┼ą, chyti┼ą n├ís, alebo n├ís kopn├║┼ą. Svoje telo mus├şme by┼ą schopn├ş ovl├ída┼ą v ktorejko─żvek situ├ícii a ono n├ím v tom nesmie br├íni┼ą. Nikdy by sme sa nemali necha┼ą obmedzova┼ą v pohybe stuhnutos┼ąou niektor├Żch ─Źast├ş tela. Na┼íe telo mus├ş by┼ą poddajn├ę a m├Ąkk├ę ako voda. Ale rovnako tak aj ni─Źiv├ę. Flexibilita je d├┤le┼żit├í nielen pre ├║nik, ale aj pre vykonanie zdrvuj├║ceho ├║deru. P├Ąs┼ą (alebo ak├íko─żvek in├í ├║derov├í plocha) je len kone─Źn├Ż ─Źl├ínok re┼ąaze pri ├║dere. Na ├║dere sa podie─ża cel├ę telo. Ak bude v niektorej ─Źasti tela pohyb brzden├Ż, bude zni┼żovan├í aj energia ├║deru. Sk├║ste napr├şklad h├ídza┼ą kame┼łom do dia─żky. ─î├şm uvo─żnenej┼í├ş v├í┼í pohyb bude, t├Żm v├Ą─Ź┼í├ş ┼ívih budete schopn├ş dosiahnu┼ą. Tuhos┼ą nesmie obmedzova┼ą n├í┼í pohyb. Telo n├ím mus├ş sl├║┼żi┼ą ako efekt├şvny bojov├Ż n├ístroj, a nie by┼ą n├ím na obtia┼ż. Ani myse─ż nesmie by┼ą v boji strnul├í. Neobmedzujme ju strachom z toho, ─Źo e┼íte nenastalo, a mo┼żno ani nenastane. Neza┼ąa┼żujme ju vopred pl├ínovan├şm odpovede na ÔÇ×ot├ízkuÔÇť, ktor├í ani nemus├ş by┼ą polo┼żen├í.

3. Rovnováha

sebaobrana

Na rovnov├íhu sa m├┤┼żeme d├şva┼ą z fyzickej, ale aj z du┼íevnej str├ínky. Ak si chceme v pohybe zachova┼ą rovnov├íhu, mus├şme dobre zvl├ída┼ą pr├ícu so svoj├şm ┼ąa┼żiskom. V prvom rade je d├┤le┼żit├ę si uvedomi┼ą, kde sa ┼ąa┼żisko v na┼íom tele nach├ídza, dobre ho vn├şma┼ą a kontrolova┼ą v┼íetko dianie v tele od ┼ąa┼żiska smerom k perif├ęrii (ku kon─Źatin├ím) a sp├Ą┼ą. Neust├íle telo vyva┼żova┼ą. Mnoho pohybov od ─Źloveka vy┼żaduje pr├ícu s rovnov├íhou. Pre ka┼żd├║ ─Źinnos┼ą je v┼íak potrebn├Ż trochu in├Ż druh. Ka┼żd├í je nie─Źim ┼ípecifick├í. Napr├şklad dobr├Ż ly┼żiar bude ma┼ą dobr├║ stabilitu pri jazde na ly┼żiach. Ale v boji mu tento druh stability nepom├┤┼że. Podobne kor─Źuliar pre svoje kor─Źuliarske umenie potrebuje in├Ż druh stability ako ly┼żiar aj ako bojovn├şk. A rovnako bojovn├şk WingTsun nebude ma┼ą automaticky dobr├║ stabilitu na ly┼żiach ─Źi kor─Źuliach. V┼żdy sa toti┼ż mus├şme nau─Źi┼ą reagova┼ą na ┼ípecifick├ę vplyvy, ktor├ę na na┼íu rovnov├íhu p├┤sobia. ─îi u┼ż je to protivn├şkove strkanie alebo nami vykon├ívan├Ż ├║der ─Źi kop. V┼żdy by sme mali zachova┼ą rovnov├íhu a nikdy nestrati┼ą nad svojim telom kontrolu. To by mohol agresor vyu┼żi┼ą.

4. Jednota tela

Jednota tela je zn├íma najm├Ą vrcholov├Żm ┼íportovcom. Zharmonizovan├şm pohybu a cel├ęho tela dosahuj├║ maxim├ílnu efektivitu, ale z├írove┼ł pri tom aj ┼íetria energiu. Napr├şklad tenista, ktor├Ż by svoj ├║der tenisovou raketou vykon├íval iba rukou, ktorou okolo seba nekoordinovane m├íva. Nielen ┼że by jeho ├║dery nest├íly za ni─Ź, ale jeho ruka by cel├Ż z├ípas ani nevydr┼żala. Samotn├║ ruku ovl├ída ist├Ż po─Źet svalov. Ak sa v┼íak zapoja svaly cel├ęho tela, energia sa zmnohon├ísob├ş. Rovnako je tomu aj v pr├şpade WingTsun. Samozrejme to rovnako ako v tenise vy┼żaduje cvik. Pre za─Źiato─Źn├şka je ur─Źite jednoduch┼íie napodob┼łova┼ą len pohyb m├ívania ruky, ale skuto─Źne efekt├şvny pohyb je v┼żdy vykon├ívan├Ż cel├Żm telom. A to sa treba u─Źi┼ą. Preto je i omnoho slab┼í├ş ─Źlovek, ktor├Ż toto pochopil, schopn├Ż ove─ża drvivej┼íieho ├║deru, ne┼ż jedinec silovo vybavenej┼í├ş, ale zvyknut├Ż pou┼ż├şva┼ą svoje telesn├ę partie izolovane.

5. Senzitivita

sebaobrana a senzitivita

Schopnos┼ą vn├şma┼ą je vo WingTsun ve─żmi d├┤le┼żit├í. Neopiera sa v┼íak len o zrak, av┼íak - a to zvl├í┼í┼ą pri boji na kr├ítku vzdialenos┼ą, ke─Ć je odstup od s├║pera len nieko─żko centimetrov - o tzv. "svalov├Ż zmysel". Vo vn├║tornom WT na toto vyu┼ż├şvame daktilno-kinestetick├ę cvi─Źenia. T├Żmito ┼ípeci├ílnymi, pre WingTsun typick├Żmi, cvi─Źeniami sa u─Ź├şme hmatom vn├şma┼ą ka┼żd├Ż pohyb protivn├şka a z├írove┼ł na┼ł reagova┼ą. Cie─żom je napoji┼ą sa na protivn├şka a kop├şrova┼ą jeho pohyby a┼ż do momentu, kedy sa n├ím otvor├ş cesta na proti├║tok. Pri boji na kr├ítku vzdialenos┼ą je reak─Źn├í doba na obranu tak├í kr├ítka, ┼że reagova┼ą v─Źas iba samotn├Żm zrakom je ve─żmi obtia┼żne. Av┼íak prostredn├şctvom hmatov├Żch reflexov je cesta k obrane cez n├í┼í nervov├Ż syst├ęm zna─Źne skr├íten├í. A to dokonca s minim├ílnym oneskoren├şm. Preto, ak WT bojovn├şk nadvia┼że kontakt s protivn├şkom, je schopn├Ż s├║pera kontrolova┼ą aj so zavret├Żmi o─Źami. Schopnos┼ą vn├şma┼ą je v┼íak d├┤le┼żit├í i preto, aby sme boli schopn├ş reagova┼ą na zmenu s├║perovho pohybu.
Sk├║sen├Ż protivn├şk ─Źasto z├ímerne vykon├í miernu zmenu v dr├íhe svojho pohybu. Menej sk├║sen├Ż protivn├şk v├Ą─Ź┼íinou, pre svoju neznalos┼ą, zvolen├Ż smer ├║toku zachov├í. Aj tu je ve─żmi ┼ąa┼żk├ę reagova┼ą iba na z├íklade zrakov├ęho vnemu. Cez hmatov├ę (daktiln├ę) vn├şmanie v┼íak kontrolujeme protivn├şkov pohyb po cel├║ dobu jeho priebehu. A to dokonca v re├ílnom ─Źase. V┼żdy reagujeme na s├║perov aktu├ílny pohyb. Nepl├ínujeme proti├║tok, ale vy─Źk├íme, k├Żm sa k nemu naskytne pr├şle┼żitos┼ą. ├Üto─Źn├şk sa tak poraz├ş s├ím.

6. Na─Źasovanie

sebaobrana a na─Źasovanie

Na─Źasovanie je odhadnutie svojej vlastnej pohyblivosti v s├║vislosti s tou s├║perovou. T├íto schopnos┼ą sa vyv├şja a┼ż s prib├║daj├║cimi rokmi. Ale op├Ą┼ą len vtedy, ak budeme dba┼ą na pozornos┼ą. ─îlovek preto mus├ş by┼ą pozorn├Ż, pohybliv├Ż, vyv├í┼żen├Ż, zjednoten├Ż s├ím so sebou i s protivn├şkom. A ÔÇ×svalov├Ż zmyselÔÇť n├ím mus├ş na┼íepka┼ą, kedy sa pribl├ş┼żil ten spr├ívny ─Źas. Predstavte si situ├íciu, kedy prich├ídzate do budovy a chcete do nej vojs┼ą. Pri vstupe v├ís ─Źakaj├║ automatick├ę ot├í─Źacie dvere. Ak nena─Źasujete dobre svoj prechod dvermi, tak do nich bu─Ć naraz├şte, alebo v nich uviaznete. Samozrejme aj stoj├şme proti agresorovi, ktor├Ż na n├ís chce za├║to─Źi┼ą, je problematika na─Źasovania ove─ża ┼ąa┼ż┼íia. N├í┼í protivn├şk mysl├ş. M├í svoje pl├íny, ktor├ę m├┤┼że kedyko─żvek zmeni┼ą. Odhaduje na┼íu reakciu a sna┼ż├ş sa n├ís pre─żsti┼ą. Uvedomenie si v┼íetk├ęho tohto kr├í─żovskou discipl├şnou, ktor├í prich├ídza rokmi sk├║senost├ş.

7. Bojov├Ż duch

sebaobrana a bojov├Ż duch

Bojov├Ż duch nie je telesnou vlastnos┼ąou. Pre sebaobranu v re├ílnych situ├íci├ích je v┼íak nepostr├ídate─żn├Ż. Ka┼żd├Ż z n├ís m├í v sebe skryt├║ ┼íelmu a t├║ je treba sa nau─Źi┼ą prebudi┼ą a n├ísledne zase uspa┼ą. Aj na toto je samozrejme potrebn├Ż tr├ęning. T├║to schopnos┼ą pestujeme pomocou ┼ípecifick├ęho psychotr├ęningu, v podobe predstierania skuto─Źn├ęho stavu ohrozenia, hrania rol├ş a navykania na adrenal├şn.
─Äalej treba pri tr├ęningu si v predstave seba a partnera zasadi┼ą do re├ílneho prostredia a situ├ície. T├Żm sa pre n├ís predstieran├Ż ÔÇ×stav ohrozeniaÔÇť stane rutinou a ke─Ć budeme v bud├║cnosti n├║ten├ş ─Źeli┼ą skuto─Źn├ęmu ohrozeniu, nebudeme zasko─Źen├ş, prekvapen├ş, alebo paralyzovan├ş.
S├║─Źas┼ąou pr├şpravy na re├ílny stret je aj vyjasnenie situ├íci├ş, kedy bude skuto─Źn├Ż boj potrebn├Ż. Vedie┼ą zhodnoti┼ą ─Źi boj je nevyhnutn├Ż a ─Źi pre boj m├ím skuto─Źne dobr├ę d├┤vody. A to s oh─żadom na z├íkonn├ę normy spolo─Źnosti a predov┼íetk├Żm na normy osobnej zodpovednosti. Tak├Żmi d├┤vodmi m├┤┼żu by┼ą ochrana vlastnej osoby pri napadnut├ş, ochrana na┼íich bl├şzkych alebo pomoc in├ęmu ─Źloveku, ak je v ohrozen├ş ┼żivota. Pre boj by som mal ma┼ą v┼żdy ve─żmi dobr├Ż d├┤vod. Potom m├┤┼żem ┼íelmu vypusti┼ą z re┼ąaze a br├íni┼ą sa so v┼íetkou razanciou. Ak rob├şme ─Źoko─żvek len na polovicu, bez stopercentn├ęho nasadenia (a pri boji to plat├ş viac ne┼ż kdeko─żvek inde), v├Żsledok nemus├ş dopadn├║┼ą dobre.